Z najnowszego badania ECR Retail Loss wynika, że już ponad połowa wszystkich transakcji detalicznych realizowana jest przy kasach samoobsługowych. Z kolei ubiegłoroczny raport platformy Adyen pokazuje, że aż 63 proc. Polaków deklaruje korzystanie z tego typu rozwiązań. Rosnąca popularność self-checkoutu (SCO) to odpowiedź zarówno na oczekiwania klientów dotyczące szybkich i wygodnych zakupów, jak i potrzeby sieci handlowych związane z efektywniejszym zarządzaniem sklepami. Dane Exorigo-Upos pokazują, że w ostatnich latach sieci handlowe wdrożyły tysiące nowych stanowisk samoobsługowych. Tylko w pierwszym półroczu 2026 r. firma zrealizowała ponad 600 instalacji dla sklepów z branży spożywczej, odzieżowej i DIY.
Choć motywacje obu stron są różne, efekt jest ten sam. Polacy lubią technologie, które ułatwiają im zakupy. Wygoda, szybkość i płynność procesu zakupowego to dziś standard, którego klienci oczekują od sklepów. Samoobsługa dla wielu osób stała się preferowanym sposobem finalizowania zakupów. Dzięki SCO klienci mogą samodzielnie skanować produkty, płacić i opuszczać sklep bez konieczności wyjęcia słuchawek z uszu czy wypowiedzenia chociaż jednego słowa. Sieci handlowe doceniają natomiast wpływ kas samoobsługowych na przepustowość sklepów, organizację pracy i efektywność operacyjną. Systemy SCO są już codziennością w sklepach spożywczych, gdzie pozwalają sprawniej obsługiwać duży ruch klientów, ale coraz częściej pojawiają się także w segmentach fashion, convenience czy home improvement.
Sieci handlowe stawiają na kasy samoobsługowe
Skalę inwestycji najlepiej pokazują dane Exorigo-Upos. W ostatnich latach firma wdrożyła albo zmodernizowała tysiące nowych stanowisk samoobsługowych w całej Polsce. Tylko w 2024 Exorigo-Upos dodało opcję SCO do kas w aż 5500 punktów największej w kraju sieci sklepów typu modern convenience, zwiększając ich przepustowość. Natomiast dla dużej polskiej firmy odzieżowej, firma przygotowała w ciągu ostatnich 12 miesięcy ponad 350 stanowisk SCO (227 w 2025 r. i 127 w 2026 r.), znacząco poprawiając płynność obsługi w salonach marki.
– Kasy samoobsługowe to większa przepustowość strefy kasowej, krótsze kolejki, szybsza obsługa małych koszyków oraz większa samodzielność klienta. Systemy SCO pozwalają także efektywniej wykorzystać przestrzeń i zasoby. Przy tej samej powierzchni sklepu można obsłużyć większą liczbę klientów. Co ważne, kasy samoobsługowe nie eliminują potrzeby obecności pracowników. Pozwalają natomiast przenieść ich do zadań, w których kontakt z klientem i wsparcie sprzedaży mają największą wartość – komentuje Dariusz Stolarczyk, Doradca Strategiczny Exorigo-Upos.
O tym, jak zmienia się sposób obsługi klientów, świadczą również dane wywodzącej się z Francji sieci sklepów z materiałami budowlanymi, gdzie Exorigo-Upos zaczęło wdrażać systemy SCO ponad 5 lat temu. Obecnie self-checkouty stanowią aż 60% wszystkich stanowisk dostępnych w sklepach marki. SCO to jednak nie wszystko. W br. Exorigo-Upos zainstalowało dla sieci również 30 kas hybrydowych, czyli stanowisk, które mogą pracować zarówno z kasjerem, jak i w trybie self-checkout. Co ciekawe, urządzenia te zazwyczaj pracują w trybie samoobsługowym. Marka decyduje się używać ich jako SCO przez 80% czasu.
Wygoda, ale i wyzwania
Rosnąca liczba urządzeń to jednak dopiero początek. O sukcesie wdrożenia decyduje dziś nie sama kasa, lecz cały ekosystem technologiczny. Sklepy muszą zadbać o trzy obszary jednocześnie: doświadczenie klienta, zgodność z przepisami i bezpieczeństwo oraz efektywność operacyjną. Popularność kas samoobsługowych oznacza również nowe wyzwania, m.in. konieczność ograniczania błędów podczas transakcji i zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.
Nowoczesne stanowisko SCO musi być przede wszystkim szybkie w obsłudze, intuicyjne i niezawodne technicznie. Kluczowa jest także sprawna obsługa produktów regulowanych (np. weryfikacja wieku) oraz pełna integracja z aplikacjami mobilnymi sieci i programami lojalnościowymi. Równie istotna jest ochrona przed stratami poprzez stały monitoring transakcji, a także elastyczność pozwalająca dopasować kasę do przestrzeni sklepu. Aby system naprawdę działał, technologia powinna wspierać klienta i odciążać personel, zamiast mnożyć zbędne blokady.