Ponad cztery lata po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, zatrudnienie uchodźców z Ukrainy w Polsce systematycznie się zwiększa, a aktywność zawodowa tej grupy ma pozytywny wpływ na gospodarkę. W 2025 roku obecność uchodźców z Ukrainy przełożyła się na wytworzenie 2,4 proc. PKB, czyli około 94 mld zł - wynika z trzeciej edycji raportu „Analiza wpływu uchodźców z Ukrainy na gospodarkę Polski”, zrealizowanego przez Deloitte na zlecenie Agencji ONZ ds. Uchodźców (UNHCR).
Wyniki raportu Deloitte i UNHCR pokazują, że wskaźnik zatrudnienia uchodźców z Ukrainy w Polsce wzrósł o 7 pp. w porównaniu do ubiegłego roku i wyniósł 76 proc., co jest porównywalne z zatrudnieniem wśród obywateli Polski. Jednocześnie rynek przyjął nowych pracowników bez oznak negatywnego wpływu na sytuację Polaków. Według raportu praca, samozatrudnienie i inne formy aktywności są podstawowym źródłem zarobku badanych gospodarstw uchodźczych (87 proc.), a mediana ich wynagrodzeń netto wzrosła w latach 2023-2025 o 45 procent. W 2025 r. polskie świadczenia społeczne odpowiadały za jedynie 10 proc. ich dochodów, a świadczenia z Ukrainy – za 2 proc.
Zauważalny wpływ na gospodarkę
Większa liczba pracujących przekłada się na większą podaż pracy, wyższą konsumpcję oraz dodatkowe wpływy z podatków i składek. W efekcie, według szacunków firmy Deloitte, w 2025 r. wpływ gospodarczy uchodźców z Ukrainy sięgnął 2,4 proc. PKB, co odpowiada około 94 mld zł.
– Włączenie ekonomiczne uchodźców może przynosić korzyści zarówno uchodźcom, jak i społecznościom przyjmującym. Uchodźcy przestają wtedy polegać na pomocy humanitarnej, a stają się konsumentami, płatnikami podatków i wzmacniają swoją samodzielność. Możliwość utrzymania się z własnej pracy jest podstawą niezależności osób, które zostały zmuszone do opuszczenia Ukrainy. Stworzenie im sprzyjających warunków rozwoju zawodowego, uznawanie kwalifikacji, dostęp do ścieżek kariery zgodnych z wykształceniem i kompetencjami sprawia, że mogą lepiej wykorzystać swoją wiedzę i umiejętności, swój potencjał oraz wywierać coraz większy pozytywny wpływ na gospodarkę – mówi Jun Shirato, p.o. Przedstawiciela Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych d.s. Uchodźców w Polsce.
Uchodźcy są obecni na rynku pracy nie tylko jako pracownicy, ale także jako przedsiębiorcy. Około 13 proc. osób w wieku produkcyjnym deklaruje samozatrudnienie, a co piąty z nich zatrudnia pracowników. Od 2022 r. obywatele Ukrainy złożyli niemal 135 tys. wniosków o rejestrację jednoosobowej działalności gospodarczej. W latach 2022-2025 najwięcej z nich dotyczyło budownictwa, informacji i komunikacji oraz pozostałej działalności usługowej.
– Polski rynek dobrze dostosował się do zwiększonej podaży pracy ze strony uchodźców z Ukrainy. Firmy dostosowują się poprzez większą specjalizację i zmiany w swojej organizacji. Nowi pracownicy często uzupełniają istniejące zasoby firm, zamiast bezpośrednio konkurować z rodzimymi pracownikami. Taki mechanizm sprzyja wzrostowi produktywności i zwiększa możliwości rozwoju przedsiębiorstw. Dalszy potencjał leży w lepszym wykorzystaniu kwalifikacji i doświadczenia zawodowego uchodźców – mówi dr Aleksander Łaszek, starszy menadżer, lider zespołu analiz ekonomicznych w Deloitte.
Potencjał kwalifikacji pozostaje niewykorzystany
Jednym z głównych wyzwań jest niedopasowanie kwalifikacji do wykonywanych zawodów. Wyższe wykształcenie ma 62 proc. uchodźców w wieku produkcyjnym, a w zawodach menedżerskich, specjalistycznych i technicznych pracuje tylko 29 proc. zatrudnionych.
Wśród obywateli Ukrainy z PESEL UKR 38 proc. wykonuje zawody najprostsze, podczas gdy wśród obywateli Polski odsetek ten wynosi 9 proc. Barierą jest m.in. dostęp do zawodów regulowanych. Według niepełnych danych ZUS pracuje w nich około 4 proc. osób z PESEL UKR, wobec 12 proc. obywateli Polski.
Uchodźcy w systemie opieki zdrowotnej
Wraz ze wzrostem aktywności zawodowej zmienia się również sposób korzystania z instytucji publicznych. Dobrym przykładem jest ochrona zdrowia. Rosnące zatrudnienie oznacza, że większa część uchodźców korzysta z systemu jako osoby ubezpieczone i przyczynia się do finansowania go poprzez składki. W 2025 r. składki na NFZ odprowadzane przez uchodźców przewyższały koszty świadczeń zdrowotnych finansowanych na ich rzecz o 50 mln zł, a rosnąca liczba lekarzy i innych pracowników ochrony zdrowia z Ukrainy przyczyniała się do łagodzenia niedoborów kadrowych w tym sektorze.
Pełny raport do pobrania znajduje się tutaj.
Subskrypcja:
Otrzymuj powiadomienia o kolejnych informacjach prasowych Deloitte na stronie:
www.deloitte.com/pl/subskrypcje
Nazwa Deloitte odnosi się do jednej lub kilku jednostek Deloitte Touche Tohmatsu Limited, prywatnego podmiotu prawa brytyjskiego z ograniczoną odpowiedzialnością i jego firm członkowskich, które stanowią oddzielne i niezależne podmioty prawne. Dokładny opis struktury prawnej Deloitte Touche Tohmatsu Limited oraz jego firm członkowskich można znaleźć na stronie www.deloitte.com/pl/onas.
Deloitte świadczy usługi audytorskie, konsultingowe, doradztwa podatkowego, prawnego i finansowego klientom z sektora publicznego oraz prywatnego, działającym w różnych branżach. Dzięki globalnej sieci firm członkowskich obejmującej 150 krajów oferujemy najwyższej klasy umiejętności, doświadczenie i wiedzę w połączeniu ze znajomością lokalnego rynku. Pomagamy klientom odnieść sukces niezależnie od miejsca i branży, w jakiej działają. Ponad 244 000 pracowników Deloitte na świecie realizuje misję firmy: wywierać pozytywny wpływ na środowisko i otoczenie, w którym żyją i pracują.