Podczas gdy czerwiec przynosi kumulację ruchu w obiektach noclegowych, właściciele nieruchomości muszą zdążyć przed ostatecznym terminem na montaż autonomicznych czujek dymu i tlenku węgla, który upływa z końcem miesiąca. To kolejny etap istotnych zmian w przepisach przeciwpożarowych, po styczniowym wprowadzeniu obowiązków znakowania stref pożarowych w magazynach i obiektach handlowych. Samo zamontowanie urządzeń nie gwarantuje jednak pełnego bezpieczeństwa. Ekspertka Sodexo Polska wyjaśnia, dlaczego bez stałego nadzoru technicznego nowe regulacje mogą pozostać jedynie martwą literą prawa i jak skutecznie zarządzać ryzykiem w trakcie wakacyjnego szczytu.
Bezpieczeństwo przeciwpożarowe od dawna nie jest wyłącznie kwestią zgodności z przepisami. W przypadku dużych obiektów handlowych, produkcyjnych, logistycznych czy hotelowych pożar oznacza nie tylko zagrożenie dla ludzi i mienia, ale również ryzyko przestojów i wymiernych strat operacyjnych.
Skala wyzwań pozostaje znacząca. Według danych Państwowej Straży Pożarnej tylko w województwie mazowieckim strażacy odnotowali w 2025 roku ponad 70 tys. interwencji, w tym niemal 20 tys. związanych z pożarami. Coraz większego znaczenia nabiera więc nie tylko wdrażanie zabezpieczeń, ale także ich utrzymanie i skuteczność w czasie.
Zmiany w tym obszarze wprowadza nowelizacja rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1716). Od 1 stycznia 2026 r. część obiektów handlowych, produkcyjnych i magazynowych będzie musiała oznakować miejsca połączenia ścian oddzielenia przeciwpożarowego ze ścianą zewnętrzną oraz dachem. Z kolei do 30 czerwca 2026 r. obiekty hotelarskie, pensjonaty i lokale na wynajem krótkoterminowy zostaną wyposażone w autonomiczne czujki dymu i tlenku węgla.
Bezpieczeństwo ma być widoczne
Nowe wymagania mają ułatwić identyfikację elementów ochrony przeciwpożarowej nie tylko w dokumentacji, ale również w samym obiekcie.
– Ściany oddzielenia przeciwpożarowego pełnią kluczową rolę w ograniczaniu rozprzestrzeniania się pożaru pomiędzy poszczególnymi strefami budynku. Nowe przepisy mają sprawić, że ich przebieg będzie łatwy do zidentyfikowania nie tylko w dokumentacji technicznej, ale również bezpośrednio w obiekcie. To szczególnie istotne w dużych centrach logistycznych, zakładach produkcyjnych czy obiektach handlowych, gdzie regularnie prowadzone są modernizacje i prace techniczne. Czytelne oznakowanie ułatwia działania służbom ratunkowym, a także minimalizują ryzyko przypadkowego uszkodzenia zabezpieczeń istotnych dla zahamowania rozprzestrzeniania się ognia – mówi Magdalena Zbroja, Head of Business Internal Services w Sodexo Polska.
Montaż czujek nie kończy procesu
W hotelu czy apartamencie na wynajem czas reakcji w warunkach zagrożenia jest skrajnie krótki – zdezorientowany gość, w przeciwieństwie do pracownika biura, nie zna topografii budynku ani procedur ewakuacyjnych. Detekcja musi więc zadziałać natychmiast i bezbłędnie. Z perspektywy zarządcy nieruchomości samo przykręcenie czujek pożarowych do sufitu to jednak dopiero początek drogi, a nie odhaczenie obowiązku.
– Istnieje ryzyko tzw. pozornej zgodności. Urządzenia są zamontowane, ale nie ma pewności, czy pozostają sprawne i czy są regularnie kontrolowane. Od ich niezawodności zależy realny poziom bezpieczeństwa użytkowników. W praktyce oznacza to konieczność stałego nadzoru nad systemami, szczególnie w obiektach o rozproszonej strukturze i bez centralnego zarządzania technicznego. Doświadczenia operacyjne pokazują, że większość nieprawidłowości nie wynika z braku technologii, lecz z braku spójności pomiędzy dokumentacją, rzeczywistym stanem instalacji oraz wiedzą użytkowników obiektu – wskazuje ekspertka Sodexo Polska.
Wdrożenie bez zatrzymywania biznesu
Kolejnym poważnym wyzwaniem dla zarządców jest przeprowadzenie niezbędnych prac w taki sposób, aby obiekty handlowe, produkcyjne czy hotelowe mogły nieprzerwanie funkcjonować. Najbardziej efektywne wdrożenia to te, które dla bieżących operacji biznesowych pozostają niemal niezauważalne.
– Wymaga to etapowania prac, realizowania ich na przykład w godzinach nocnych oraz ścisłej współpracy z najemcami. Nowe regulacje wyraźnie pokazują, że bezpieczeństwo przeciwpożarowe nie jest już obszarem odizolowanym. Rola nowoczesnego partnera Facility Management ewoluuje w kierunku strategicznego integratora. Nie chodzi już tylko o wykonanie prostej usługi technicznej, ale o koordynację audytów, zarządzanie ryzykiem i zapewnienie pełnej spójności między dokumentacją a stanem faktycznym w trybie ciągłym. Systemy i procedury mogą być zgodne z założeniami projektowymi, jednak wraz z upływem czasu nie zawsze nadążają za zmianami w obiekcie. Przebudowy powierzchni czy rotacja najemców wpływają na aktualność zabezpieczeń, a audyt pozwala te rozbieżności zidentyfikować – podkreśla Magdalena Zbroja.
Bieżąca weryfikacja zabezpieczeń w trakcie użytkowania budynku ma bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo zarządcy oraz warunki ubezpieczenia obiektu. Ochrona przeciwpożarowa wpisuje się w szerszy trend rynkowy – profesjonalne procedury i stały nadzór inżynieryjny przestają być domeną wyłącznie wielkich centrów logistycznych. Dzisiaj to standard wymagany również w mniejszych obiektach komercyjnych i lokalach na wynajem.
– Obserwujemy wyraźnie większe zainteresowanie systemami wykrywania zagrożeń również w domach i kamienicach. Wynika to z rosnącej świadomości, że pożar czy obecność tlenku węgla nie dotyczą wyłącznie biznesu. Co ważne, o ile hotele i pensjonaty muszą mieć czujki już teraz, o tyle właściciele domów i mieszkań zyskali dłuższy okres przejściowy – w ich przypadku stosowanie autonomicznych czujek dymu i czadu będzie obowiązkowe od 1 stycznia 2030 roku. Niezależnie jednak od daty zapisanej w ustawie, systemy wczesnej detekcji po prostu ratują życie, kluczowo skracając czas na bezpieczną ewakuację – podsumowuje ekspertka.